Kategoriler
Genel

İnsan Ticareti Suçu TCK 80

Zorla çalıştırmak, hizmet ettirmek, fuhuş yaptırmak veya esarete tâbi kılmak ya da vücut organlarının verilmesini sağlamak maksadıyla tehdit, baskı, cebir veya şiddet uygulamak, nüfuzu kötüye kullanmak, kandırmak veya kişiler üzerindeki denetim olanaklarından veya çaresizliklerinden yararlanarak rızalarını elde etmek suretiyle kişileri ülkeye sokan, ülke dışına çıkaran, tedarik eden, kaçıran, bir yerden başka bir yere götüren veya sevk eden ya da barındıran kimseye sekiz yıldan on iki yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adlî para cezası verilir.

İNSAN TİCARETİ SUÇU (TCK 80)5237 sayılı Türk Ceza Kanunun İnsan ticareti başlıklı 80. maddesinde; ‘‘(1) Zorla çalıştırmak, hizmet ettirmek, fuhuş yaptırmak veya esarete tâbi kılmak ya da vücut organlarının verilmesini sağlamak maksadıyla tehdit, baskı, cebir veya şiddet uygulamak, nüfuzu kötüye kullanmak, kandırmak veya kişiler üzerindeki denetim olanaklarından veya çaresizliklerinden yararlanarak rızalarını elde etmek suretiyle kişileri ülkeye sokan, ülke dışına çıkaran, tedarik eden, kaçıran, bir yerden başka bir yere götüren veya sevk eden ya da barındıran kimseye sekiz yıldan on iki yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adlî para cezası verilir. (2) Birinci fıkrada belirtilen amaçlarla girişilen ve suçu oluşturan fiiller var olduğu takdirde, mağdurun rızası geçersizdir. (3) On sekiz yaşını doldurmamış olanların birinci fıkrada belirtilen maksatlarla tedarik edilmeleri, kaçırılmaları, bir yerden diğer bir yere götürülmeleri veya sevk edilmeleri veya barındırılmaları hallerinde suça ait araç fiillerden hiçbirine başvurulmuş olmasa da faile birinci fıkrada belirtilen cezalar verilir. (4) Bu suçlardan dolayı tüzel kişiler hakkında da güvenlik tedbirine hükmolunur.’’ şeklinde düzenlenmiştirDüzenlemenin gerekçesi Palermo Protokolü’ne doğrudan atıf yapmış ve protokole bağlı kaldığını belirtmiştir.Türkiye, 12 Aralık 2000 tarihinde Palermo‟da imzaya açılan “Sınır Aşan Örgütlü Suçlarla Mücadele Sözleşmesi‟ne Ek İnsan Ticaretinin, Özellikle Kadınların ve Çocukların Ticaretinin Önlenmesine, Durdurulmasına ve Cezalandırılmasına ilişkin Protokol‟‟ü 13 Aralık 2000 tarihinde imzalamıştır.  Bununla birlikte bu yeni düzenlemede tüzel kişilerinde cezai sorumluluğu öngörülmüş ve cezai sorumluluğun kapsamı genişletilmiştir. Ülkemizde İnsan Ticaretine İlişkin Türk Ceza Kanunu ile birlikte Diğer Düzenlemeler Şunlardır:a) T.C Anayasası‟nın 17 ve 18. maddeleri
b) 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu‟nun 80. maddesi
c) 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu 135, 140, 202 ve 234. maddeleri
d) 4817 sayılı „„Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun‟‟a dayanılarak
çıkarılan „„Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama
Yönetmeliği‟‟nin 7 ve 13. maddeleri
e) 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu‟nun 16. maddesi,
f) 4925 sayılı Kara Yolları Kanunu‟na dayanılarak çıkarılan „Kara Taşıma
Yönetmeliği‟nin 12. maddesi,
g) 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu‟nun 22, 48, 49, 55, 108 ve
123. maddeleri
h) 5682 sayılı Pasaport Kanunu
i) 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu
j) 492 sayılı Harçlar Kanunu‟nun 88. maddesi

Kavram Olarak İnsan Ticareti

“İnsan ticareti”, kuvvet kullanarak veya kuvvet kullanma tehdidi ile veya diğer bir biçimde zorlama, kaçırma, hile, aldatma, nüfuzu kötüye kullanma kişinin çaresizliğinden yararlanma veya başkası üzerinde denetim yetkisi olan kişilerin rızasını kazanmak için o kişiye veya başkalarına kazanç veya çıkar sağlama yoluyla kişilerin istismar amaçlı temini, bir yerden bir yere taşınması, devredilmesi, barındırılması veya teslim alınması demektir.. İstismar, asgari biçimde, başkalarının fuhuş yapmasının kullanılmasını veya cinsel istismarın başka biçimlerini, ya da zorla çalıştırmayı veya hizmet ettirmeyi, esareti veya esaret benzeri uygulamaları,organlarının çalınmasını ifade eder.

Korunan Hukuki Değer

Evrensel bir değer olan insan onurudur.

Fail

Bu suçun faili herkes olabilir. İnsan ticareti suçu açısından failde bulunması gereken herhangi bir özel şart yoktur.
Madde uyarınca faili değerlendirmek gerekirse fail, insan ticaretine konu olan kişileri ülkeye sokan, ülke dışına çıkaran, tedarik eden, kaçıran, başka bir yere götüren, sevk eden, barındıran kimsedir.

Mağdur

Mağdur; “zorla çalıştırmak, hizmet ettirmek, fuhuş yaptırmak veya esarete tâbi kılmak ya da vücut organlarının verilmesini sağlamak maksadıyla; tehdit, baskı, cebir veya şiddet uygulamak, nüfûzu kötüye kullanmak, kandırmak veya üzerindeki denetim olanaklarından veya çaresizliğinden yararlanarak rızasını elde etmek suretiyle, tedarik edilen, ülkeye sokulan veya ülke dışına çıkarılan, kaçırılan, bir yerden başka bir yere götürülen, sevk edilen veya barındırılan herhangi bir kimse”dir.

Suçun Maddi Konusu

Suçun maddi konusu ile mağdur birbirinden farklı kavramlar olmakla birlikte, insan ticareti,suçunda özellik taşıyan bir husustur. Çünkü insan ticaretinde, fiil doğrudan mağdurun maddi ve manevi varlığı üzerinde gerçekleşmektedir. Fiilin, bireyi nesne haline getirmesi, bir eşya veya mal gibi alınır satılır, nakledilir, sevk edilir kılması sebebiyle, suçun mağduru aynı zamanda maddi konuyu da teşkil etmektedir. Dolayısıyla “canlı herhangi bir insan” insan ticareti suçunun maddi konusu olabilir. Ancak canlı olmayan bedenin nakli insan ticaretine sebebiyet vermez. Örnek vermek gerekirse ölmüş bir kimsenin cesedinin, vücut organlarının alınması maksadıyla nakledilmesi halinde insan ticareti suçu oluşmaz.

Fiil

TCK’nın 80’inci maddesinin 1’inci fıkrasında insan ticareti suçunun maddi unsurunu oluşturan hareketler; “kişileri ülkeye sokmak, ülke dışına çıkarmak, tedarik etmek, kaçırmak, bir yerden başka bir yere götürmek, sevk etmek, barındırmak” şeklinde gösterilmiştir. Ancak suçun gerçekleşmesi bu fiillerden önce, mağdurun iradesini etkileyen bir takım araç hareketlerin gerçekleştirilmesine veyahut mağdurun zor durumundan istifade edilmesine bağlıdır. Burada  iradeyi ortadan kaldıran ve böylece  suçun işlenmesine imkân sağlayan araç fiiller; “tehdit, baskı, cebir veya şiddet, nüfûzu kötüye kullanmak, kandırmak, kişiler üzerindeki denetim olanaklarından veya çaresizliklerinden yararlanmak” tır.Burada ifade edilmesi gereken önemli bir nokta, mağdurun on sekiz yaşını doldurmamış olması halinde, araç fiillerden hiçbirisi yapılmamış olsa da suç gerçekleşecektir.

Manevi Unsur

İnsan ticareti suçunun kasten işlenebilir.  Fail bilerek ve isteyerek madde metninde belirtilen hareketleri gerçekleştirmelidir. Bu suçun taksirle işlenebilmesi mümkün değildir.

Yaptırım

Zorla çalıştırmak, hizmet ettirmek, fuhuş yaptırmak veya esarete tâbi kılmak ya da vücut organlarının verilmesini sağlamak maksadıyla tehdit, baskı, cebir veya şiddet uygulamak, nüfuzu kötüye kullanmak, kandırmak veya kişiler üzerindeki denetim olanaklarından veya çaresizliklerinden yararlanarak rızalarını elde etmek suretiyle kişileri ülkeye sokan, ülke dışına çıkaran, tedarik eden, kaçıran, bir yerden başka bir yere götüren veya sevk eden ya da barındıran kimseye sekiz yıldan on iki yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adlî para cezası verilir.

Soruşturma ve Kovuşturma

İnsan ticareti suçu re’sen soruşturulan bir suçtur. Suçtan zarar görenin şikâyeti aranmaz.
İnsan ticareti suçu hakkında; evrensellik prensibinin bir gereği olarak nerede işlenmiş olursa olsun, failin Türk vatandaşı ya da yabancı olup olmamasına bakılmaksızın, yabancı ülkede mahkûmiyet veyahut beraat kararı verilmiş olsa da Adalet Bakanı’nın talebi üzerine Türkiye’de Türk kanunlarına göre yargılama yapılır.İnsan ticareti suçunda  görevli mahkeme ağır ceza mahkemesidir.

Avukat Ozan Kayahan

Kayahan Hukuk Bürosu